Sinds 29 mei 2026 is bij verkoop, nieuwe verhuur of verlenging van een huurcontract ook voor een beschermd monument in beginsel een energielabel nodig. Het gaat om een regulier energielabel, opgesteld na een gebouwopname door een vakbekwaam EP-adviseur. Een monument krijgt geen aparte monument-labelklasse.
Wanneer speelt de nieuwe labelplicht?
Leg eerst vast of het een rijksmonument, provinciaal monument of gemeentelijk monument is en wat er met het pand gebeurt. De aanleiding maakt verschil: verkoop, nieuwe verhuur en huurverlenging vallen onder de gewijzigde transactieregels. Noteer ook de gebruiksfunctie, want een monumentale woning en een monumentaal utiliteitsgebouw vragen niet dezelfde vakbekwaamheid.
Bij meerdere adressen, appartementen of gemengd gebruik kan meer dan één gebouwdeel relevant zijn. Een monumentnummer alleen vertelt niet hoeveel officiële labels nodig zijn.
Wat neemt de adviseur op?
De adviseur beoordeelt onder meer afmetingen, gevels, dak, vloer, glas, verwarming, warm water en ventilatie. Historische bouwdelen zijn vaak minder eenvoudig te beoordelen dan moderne constructies. Bestaande tekeningen en restauratiestukken kunnen daarom veel verschil maken in de voorbereiding.
Verzamel bewijs zonder schade
- Monumentregistratie en adresgegevens.
- Bouw-, splitsings- en restauratietekeningen.
- Restauratieverslagen en vergunningstukken.
- Facturen en productinformatie van glas, isolatie en installaties.
- Foto’s van werkzaamheden voordat bouwdelen werden afgewerkt.
Maak geen historische constructie open alleen om bewijs voor het label te verzamelen. De adviseur bepaalt wat veilig zichtbaar of aantoonbaar is. Ontbreekt bewijs van een verborgen verbetering, dan kan de geldende opnamemethode een conservatieve aanname voorschrijven.
Energielabel en monumentadvies zijn niet hetzelfde
Het energielabel legt de energieprestatie vast. Het geeft geen toestemming om monumentale onderdelen te wijzigen en vervangt geen restauratie- of vergunningadvies. Voor maatregelen aan gevel, dak, kozijnen of glas kunnen monumentale waarden en gemeentelijke regels zwaar wegen.
Wil je uitvoerbare verduurzamingsmaatregelen voor een beschermd monument laten onderzoeken, vraag dan om gespecialiseerd Duurzaam Monumentenadvies (DuMo). Een regulier maatwerkadvies voor verduurzaming is niet automatisch geschikt voor monumentale waarden of vergunningvragen.
Monument aanmelden voor een opname
Vermeld monumentstatus, gebouwtype, adres, aanleiding, transactiedatum en beschikbare documenten. EPA Advies controleert eerst of een EP-W- of EP-U-adviseur nodig is en welke monumentinformatie bij de aanvraag hoort.